Τελικά το χαρτί υγείας είναι καλή επιλογή;

Όσοι μεγαλώσαμε στα 80s-90s θυμόμαστε πως δίπλα στη λεκάνη του μπάνιου, υπήρχε ακόμα ένα παρόμοιο είδος υγιεινής που θύμιζε σιντριβάνι και oι μικρότεροι δεν ξέραμε καν τι ακριβώς κάνει.

Ο μπιντές, ήταν ένα απαραίτητο στοιχείο καθαριότητας στα μπάνια μέχρι που η μόδα του πέρασε. Αυτό συνέβη καθώς τα αστικά κέντρα άρχισαν να μεγαλώνουν και τα τετραγωνικά των σπιτιών να μικραίνουν, το χαρτί υγείας έγινε προϊόν μαζικής βιομηχανικής παραγωγής παγκοσμίως και η τιμή του έπεσε, τα ΜΜΕ και η διαφήμιση κατεύθυναν το κοινό, σε μεγάλο βαθμό, προς αυτή την επιλογή του χαρτιού, που αποτελούσε μια εύκολη λύση, έτσι ο μπιντές ξαφνικά έγινε ένα μέρος που απλώς στοιβάζαμε πράγματα του μπάνιου μέχρι που σταδιακά καταργήθηκε.

Όπως με πολλά πράγματα, όμως, τα δεδομένα αλλάξαν και έτσι ο μπιντές τα τελευταία 10 χρόνια έχει ξαναέρθει στο προσκήνιο δυναμικά. Αρχικά δεν απαιτείται ξεχωριστή εγκατάσταση, αφού μπορεί πολύ εύκολα να τοποθετηθεί στη λεκάνη εξάρτημα που κάνει αυτή τη δουλειά, μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις χωρίς καν τη βοήθεια υδραυλικού. Από την άλλη, το χαρτί υγείας, όπως και πολλά αντικείμενα προσωπικής υγιεινής που καθημερινά χρησιμοποιούμε σε μεγάλο βαθμό - όπως μπατονέτες, ταμπόν, μωρομάντιλα, πάνες και σερβιέτες- βρίσκονται στο επίκεντρο τόσο για την αποτελεσματικότητά τους, όσο και για τον οικολογικό τους χαρακτήρα.

Η χρήση μπιντέ ή πλυσίματος με νερό και απαλό σαπούνι, είναι για μεγάλο μέρος της ιατρικής και επιστημονικής κοινότητας, ο κατάλληλος τρόπος να καθαριστούμε μετά την τουαλέτα. Με αυτό τον τρόπο μειώνονται τα βακτήρια στην περιοχή του πρωκτού και είμαστε πραγματικά καθαροί. Κάτι που σίγουρα δε συμβαίνει με το χαρτί υγείας. O μπιντές μπορεί να συμβάλει στη μείωση των εξόδων ενός σπιτιού, ενώ έχει και οικολογικό χαρακτήρα, αφού χρειαζόμαστε πολύ λιγότερο νερό να πλυθούμε σε σχέση με τον παραγάγουμε χαρτί υγείας. 

Σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Euronews, ο μέσος Ευρωπαίος χρησιμοποιεί ετησίως περίπου 20 κιλά χαρτί τουαλέτας! Το χαρτί υγείας χρησιμοποιείται για ελάχιστα λεπτά, πολλές φορές όχι τόσο αποτελεσματικά, καταλήγει στον κάδο και από εκεί στις χωματερές δημιουργώντας τόνους σκουπιδιών. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος έχει επανειλημμένως επισημάνει ότι η μετατροπή του ξύλου σε χαρτί υγείας είναι μια ρυπογόνος διαδικασία, ενώ η προσθήκη αρωμάτων γίνεται με περιττές χημικές ουσίες. Ορισμένοι από τους μεγαλύτερους παραγωγούς χαρτιού παγκοσμίως έχουν δεχθεί έντονη κριτική επειδή συμβάλλουν στην αποψίλωση των δασών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν συνδεθεί με παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εγκρίνει νομοθεσία που απαγορεύει την πώληση προϊόντων που προέρχονται από αποψιλωμένες περιοχές, όμως η εφαρμογή αυτών των κανόνων έχει αναβληθεί έως το τέλος του 2025 για μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις και έως τα μέσα του 2026 για μικρότερες εταιρείες. Την ίδια ώρα, ωστόσο, προκύπτουν νέες ανησυχίες για το χαρτί τουαλέτας. Το 2023 ερευνητές του Πανεπιστημίου της Φλόριντα έλεγξαν 21 γνωστές μάρκες χαρτιού τουαλέτας στη Βόρεια Αμερική, τη Δυτική Ευρώπη, την Αφρική, την Κεντρική Αμερική και τη Νότια Αμερική για PFAS - ουσίες γνωστές και ως «παντοτινά χημικά».

Αυτές οι χημικές ουσίες δε διασπώνται εύκολα και έχουν συνδεθεί με προβλήματα υγείας, όπως καρκίνος, ορμονικές διαταραχές και τοξικότητα στο ήπαρ. «Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι το χαρτί τουαλέτας θα πρέπει να θεωρηθεί ως μια δυνητικά σημαντική πηγή PFAS που εισέρχονται στον υδροφόρο ορίζοντα», κατέληξαν, προσθέτοντας παράλληλα ότι είναι απαραίτητη η περαιτέρω έρευνα. 

Η χρήση του χαρτιού υγείας, δεν αφορά μόνο την ατομική υγιεινή, αλλά σχετίζεται με τη βιωσιμότητα του πλανήτη και πρέπει να εξετάσουμε τις εναλλακτικές επιλογές μας, όπως και σε άλλα καθημερινά προϊόντα, και να κάνουμε σημαντικά βήματα προς έναν πιο καθαρό πλανήτη. Επειδή για κάποιους η χρήση χαρτιού είναι μονόδρομος, τότε πρέπει να εξετάσουμε πιο φιλικές προς το περιβάλλον και προς την ανθρώπινη υγεία εταιρείες παραγωγής, που έχουν χαρτιά υγείας χωρίς ύποπτα χημικά, που δεν επιβαρύνουν τον πλανήτη.