Σε αυτές τις ακραίες καιρικές συνθήκες, των τελευταίων ημερών, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος θερμικής εξάντλησης – μια κατάσταση που σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αγνοηθεί, καθώς μπορεί να εξελιχθεί σε θερμοπληξία που είναι η απειλητική για τη ζωή.
Τι είναι η θερμική εξάντληση;
Η θερμική εξάντληση είναι η πιο συχνή μορφή θερμικής νόσου. Προκαλείται όταν το σώμα καταβάλλεται (π.χ. από εργασία ή άσκηση) σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας και δεν καταφέρνει να αυτοψυχθεί. Η εσωτερική θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει (συνήθως μεταξύ 38,3°C και 40°C), ενώ εμφανίζονται έντονη εφίδρωση, ζαλάδα, ναυτία και πονοκέφαλος.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, εάν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, μπορεί να εξελιχθεί σε θερμοπληξία, η οποία δυνητικά μπορεί να προκαλέσει ακόμη και θάνατο. Στη θερμοπληξία εμφανίζονται σημάδια διαταραχής της εγκεφαλικής λειτουργίας όπως σύγχυση, επιθετικότητα ή μπερδεμένη ομιλία, και η θερμοκρασία του σώματος ξεπερνά τους 40°C.
Συμπτώματα θερμικής εξάντλησης:
Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε από τα παρακάτω συμπτώματα, αναζητήστε ιατρική βοήθεια άμεσα:
- Έντονη εφίδρωση
- Κρύο και υγρό δέρμα
- Μυϊκές κράμπες
- Πονοκέφαλος
- Ζάλη
- Αίσθημα κόπωσης ή αδυναμίας
- Έντονη δίψα
- Ναυτία ή εμετός
- Γρήγορος καρδιακός ρυθμός
- Αδύναμος και ταχύς σφυγμός
- Βαθιά και ταχεία αναπνοή Α
- υξημένη θερμοκρασία σώματος (συνήθως από 38,3°C έως 40°C)
- Πρώιμο σύμπτωμα μπορεί να είναι οι μυϊκές κράμπες, σφίξιμο στους μυς που δεν ελέγχεται, κυρίως στα άκρα ή στην κοιλιά. Αν νιώσετε κράμπες, μετακινηθείτε σε δροσερό χώρο, καταναλώστε υγρά με ηλεκτρολύτες και ξεκουραστείτε για δύο μέρες πριν επανέλθετε σε έντονη σωματική δραστηριότητα.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
Η θερμική εξάντληση προκαλείται από υπερβολική απώλεια υγρών και νατρίου μέσω της εφίδρωσης, κυρίως σε έντονη φυσική δραστηριότητα ή εργασία σε ζεστό περιβάλλον.
Παράγοντες κινδύνου:
- Εργασία σε εξωτερικούς χώρους υπό ζέστη και υγρασία
- Άσκηση ή αθλητικές δραστηριότητες σε υψηλές θερμοκρασίες
- Έντονη σωματική προσπάθεια χωρίς σταδιακή εξοικείωση με το θερμό περιβάλλον
- Χρήση βαρύ εξοπλισμού ή προστατευτικού ρουχισμού Ηλικία άνω των 65 ετών σε συνδυασμό με σωματική κόπωση στη ζέστη
TI ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ
Αν παρατηρήσετε ότι κάποιος έχει συμπτώματα θερμικής εξάντλησης, πρέπει να κάνετε τις ακόλουθες ενέργειες:
- Μεταφέρετε τον πάσχοντα σε ένα δροσερό μέ- ρος - κατά προτίμηση σε ένα δωμάτιο με κλιματισμό ή τουλάχιστον σε σκιά.
- Αφαιρέστε περιττά ρούχα με σκοπό όσο το δυ- νατόν μεγαλύτερο ποσοστό δέρματος να είναι εκτε- θειμένο.
- Μειώστε τη θερμοκρασία του δέρματος - χρη- σιμοποιήστε ό,τι έχετε διαθέσιμο γι’ αυτόν το σκοπό, όπως ένα βρεγμένο σφουγγάρι ή πανί, κρύα επιθέματα γύρω από το λαιμό και τις μασχάλες ή σκεπάστε τον με μία κρύα, βρεγμένη πετσέτα.
- Κάντε αέρα στο δέρμα του όταν είναι βρεγμένο ,αυτό θα βοηθήσει το νερό να εξατμιστεί, κάτι το οποίο βοηθά στην πτώση της θερμοκρασίας.
- Δώστε του υγρά κατά προτίμηση νερό, χυμό φρούτων ή κάποιο αναψυκτικό ποτό.
- Μείνετε μαζί του μέχρι να νιώσει καλύτερα.
- Οι περισσότεροι άνθρωποι παρουσιάζουν βελτίωση μέσα σε περίπου 30 λεπτά. Αν το άτομο χάσει τις αισθήσεις του, τοποθετήστε το άμεσα σε θέση ανάνηψης μέχρι να έρθει το ασθενοφόρο.
- Αν πάθει κρίση, απομακρύ- νετε τα αντικείμενα που πιθανώς να βρίσκονται γύρω του για να αποφευχθούν τραυματισμοί.
ΠΟΤΕ ΝΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΤΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ
Η σοβαρή θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία απαι- τούν άμεση θεραπεία σε νοσοκομείο. Καλέστε το 166 αν:
- Τα συμπτώματα δεν παρουσιάσουν βελτίωση μέσα σε 30 λεπτά.
- Εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα όπως απώ- λεια συνείδησης, σύγχυση και κρίσεις.
- Συνεχίστε τις παραπάνω ενέργειες μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο.
- Αν τα συμπτώματα βελτιωθούν με τις παραπάνω ενέργειες, αλλά συνεχίζετε να ανησυχείτε γι’ αυτά, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.
ΠΟΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ
Οποιοσδήποτε μπορεί να πάθει θερμική εξάντληση ή θερμοπληξία σε ένα κύμα καύσωνα ή κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης σε ζεστό καιρό. Ωστόσο, κάποιες ομάδες κινδυνεύουν ιδιαίτερα. Αυτές περιλαμβάνουν:
- Ηλικιωμένους
- Βρέφη και παιδιά
- Ασθενείς με χρόνιες παθήσεις όπως διαβήτη ή κάποια καρδιακή ή πνευμονική νόσο
- Ασθενείς που είναι ήδη αφυδατωμένοι (για παράδειγμα λόγω γαστρεντερίτιδας)
- Άτομα που ασκούνται έντονα για μεγάλα χρονικά διαστήματα όπως στρατιωτικοί, αθλητές, ορειβάτες και εργάτες
- Οι πιθανότητες θερμικής εξάντλησης αυξάνονται αν είστε αφυδατωμένοι, αν βρίσκεστε σε χώρο με κακό εξαερισμό ή αν φοράτε εφαρμοστά, περιοριστικά ρούχα
- Κάποια φάρμακα αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης θερμικής εξάντλησης ή θερμοπληξίας όπως τα διουρητικά, τα αντιισταμινικά, οι β-αποκλειστές, τα ανιψυχωσικά και τα ναρκωτικά, όπως οι αμφεταμίνες και το ecstasy.