Χειμώνας γεμάτος ιώσεις: Όσα πρέπει να γνωρίζουμε

Το συζητάμε διαρκώς στις παρέες που βρισκόμαστε, με τις οικογένειες και τους συναδέλφους στη δουλειά. Όλοι είναι άρρωστοι γύρω μας!

Κάποτε η γρίπη παρουσίαζε μεγάλη έξαρση προς το Νοέμβριο, βλέπουμε πως λόγω της κλιματικής αλλαγής που έχει αλλάξει εντελώς τον καιρό στην Ελλάδα, η έντονη παρουσία της έχει μετατοπιστεί προς τον Δεκέμβριο ενώ διαρκεί συχνά μέχρι και τον Μάρτιο που μάλιστα παρουσιάζει και μεγάλη έξαρση.

Πέρα από τη γρίπη, όμως, υπάρχει το «κοινό κρυολόγημα», όπως συνηθίζουμε να το λέμε, που στην ουσία είναι πάλι μόλυνση από κάποιο βακτήριο, η γαστρεντερίτιδα που είναι σε υψηλά επίπεδα, οι μολύνσεις από covid-19 και φυσικά στην εξίσωση ήρθε να προστεθεί και ο HMPV που ξύπνησε σε πολύ μεγάλο μέρος του κόσμου αναμνήσεις από την απόκοσμη πανδημία που ζήσαμε πριν μερικά χρόνια.

Τι ξέρουμε έως τώρα για τον ιό ΗMPV;

Πρόκειται για έναν ιό που ανήκει στην ίδια οικογένεια με τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV), που μας απασχόλησε πέρυσι, και ανακαλύφθηκε το 2001 στην Ολλανδία. Προκαλεί λοιμώξεις του ανώτερου αλλά και του κατώτερου αναπνευστικού. Παλαιότερες ελληνικές μελέτες έδειξαν ότι το 5%-7,5% των περιπτώσεων γριπώδους συνδρομής σε παιδιά έως 5 ετών προκαλούνται από τον HMPV, όπως και το 10% των εξάρσεων χρόνιας πνευμονοπάθειας σε ενήλικες.

Πλέον στην Ελλάδα, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), επιτηρείται σε συνδυασμό και με άλλα παθογόνα του αναπνευστικού σε 15 νοσοκομεία. Φέτος τα δεδομένα δείχνουν πως η κυκλοφορία του ιού παραμένει (προς το παρόν) πολύ χαμηλή.

Πόσα περιστατικά ΗMPV έχουμε έως τώρα;

Μέχρι την ώρα που γράφεται αυτό το κείμενο, έχουμε τρία γνωστά περιστατικά που ταυτοποιήθηκαν θετικά στον ιό HMPV, δύο στη Θεσσαλονίκη την περασμένη Τετάρτη και ένα το Σάββατο στο νοσοκομείο «Αττικόν» όπου και διασωληνώθηκε άτομο με υποκείμενο νόσημα (ιστορικό αιματολογικής κακοήθειας) που εκδήλωσε λοίμωξη του αναπνευστικού η οποία έλαβε σοβαρή μορφή.

Τι συμπτώματα έχει;

Ο HMPV συνήθως προκαλεί συμπτώματα παρόμοια με εκείνα του κοινού κρυολογήματος, δηλαδή βήχα, καταρροή ή ρινική συμφόρηση, πονόλαιμο και πυρετό. Οταν η λοίμωξη επεκταθεί στο κατώτερο αναπνευστικό, τα συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνονται με συριγμό, επίμονο βήχα, δύσπνοια. Ωστόσο, δεν υπάρχουν διαγνωστικά τεστ τύπου self tests.

Ποιοι είναι πιο ευάλωτοι;

Ο κίνδυνος επιπλοκών μετά τη μόλυνση με τον ιό ΗMPV είναι μεγαλύτερος για τα παιδιά 5 ετών και κάτω, για άτομα άνω των 65 χρόνων, άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και για πάσχοντες από ΧΑΠ ή άσθμα, ανεξαρτήτως ηλικίας.

Προκαλεί επιπλοκές;

Οι συχνότερες επιπλοκές που προκαλεί ο ΗMPV, είναι η μέση ωτίτιδα, η βρογχιολίτιδα, η βρογχίτιδα, η πνευμονία και η επιδείνωση του άσθματος ή της ΧΑΠ. Μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να οδηγήσουν σε νοσηλεία. 

Πόσες ημέρες μπορεί να είναι κάποιος μολυσματικός και να μεταδίδει τον ιό και σε άλλους ανθρώπους;

Το διάστημα για τη μετάδοση του ΗMPV είναι 4–5 ημέρες (με εύρος 3-7 ημέρες). Πώς μεταδίδεται ο ιός; Όπως και όλοι οι άλλοι αναπνευστικοί ιοί, ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός μπορεί να μεταδοθεί από τον βήχα και το φτάρνισμα, τη στενή προσωπική επαφή με μολυσμένο άτομο, το άγγιγμα αντικειμένων ή μολυσμένων επιφανειών και στη συνέχεια την επαφή με το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια.

Mε τις υπόλοιπες ασθένειες τι γίνεται;

Σύμφωνα με την επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ που βγήκε πριν λίγες ημέρες (από τέλη Δεκεμβρίου έως αρχές Ιανουαρίου) έχουμε τα παρακάτω δεδομένα:

Γριπώδης συνδρομή – ILI (ανεξαρτήτως παθογόνου)

Ο αριθμός κρουσμάτων γριπώδους συνδρομής ανά 1.000 επισκέψεις βρίσκεται σε φάση ανόδου, παρουσιάζοντας σημαντική αύξηση σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Σοβαρή Οξεία Λοίμωξη Αναπνευστικού – SARI (ανεξαρτήτως παθογόνου)

Ο αριθμός κρουσμάτων SARI ανά 1.000 επισκέψεις παρουσίασε αύξηση σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Ιός SARS-CoV2 – λοίμωξη COVID-19

Η θετικότητα στο σύνολο των ελεγχθέντων δειγμάτων παρουσίασε αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Καταγράφηκαν 538 νέες εισαγωγές. Ο μέσος εβδομαδιαίος αριθμός νέων εισαγωγών κατά τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες ήταν 548. Ο αριθμός των νέων διασωληνώσεων ήταν οχτώ. Ο μέσος εβδομαδιαίος αριθμός νέων διασωληνώσεων κατά τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες ήταν εννιά.

Ο αριθμός των ασθενών με λοίμωξη COVID-19 που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι είναι 26. Ο αριθμός των θανάτων ήταν 22. Ο μέσος εβδομαδιαίος αριθμός των θανάτων τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες ήταν 26. Το μέσο εβδομαδιαίο ιικό φορτίο στα αστικά λύματα βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα σε τέσσερις από τις έξι ελεγχθείσες περιοχές, ενώ σε μία βρίσκεται σε μέτρια επίπεδα και σε μία σε υψηλά επίπεδα (με παρατηρούμενη άνοδο σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα).

Ιός της γρίπης

Η θετικότητα για γρίπη στην κοινότητα (όπως εκτιμάται από το δίκτυο επιτήρησης Sentinel ΠΦΥ) παραμένει άνω του ορίου που υποδεικνύει την έναρξη της δραστηριότητας της εποχικής γρίπης (10%), μην παρουσιάζοντας μεταβολή σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Η θετικότητα των δειγμάτων του δικτύου επιτήρησης SARI παρουσιάζει σημαντική αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Καταγράφηκαν εφτά νέα σοβαρά κρούσματα με νοσηλεία σε ΜΕΘ και ένας νέος θάνατος από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη. Συνολικά, από την αρχή επιτήρησης της γρίπης έχουν καταγραφεί 31 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα γρίπης με νοσηλεία σε ΜΕΘ και τέσσερις θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη. Οι καταγεγραμμένοι θάνατοι σε σοβαρά περιστατικά με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη, ανέρχονται σε 65. Μεταξύ 1.495 δειγμάτων (προέλευσης Sentinel κοινότητας, επιτήρησης SARI και νοσοκομείων εκτός δικτύων επιτήρησης), ανευρέθηκαν 116 (8%) θετικά δείγματα για ιούς γρίπης. Τα 112 εξ αυτών τυποποιήθηκαν, με τα 106 να ανήκουν στον τύπο Α και τα έξι στον τύπο Β. Από τα 101 στελέχη τύπου Α που υποτυποποιήθηκαν, τα 33 (33%) ανήκαν στον υπότυπο Α(Η3) και τα 68 (67%) στον υπότυπο Α(Η1)pdm09.

Αναπνευστικός συγκυτιακός ιός – RSV

Η θετικότητα τόσο στην κοινότητα (δίκτυο επιτήρησης Sentinel ΠΦΥ), όσο και στα νοσοκομεία (δίκτυο επιτήρησης SARI) βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Τόσο η γρίπη, όσο και η λοίμωξη COVID-19, σχετίζονται με σημαντικό αριθμό θανάτων μεταξύ σοβαρών περιστατικών, με τη λοίμωξη COVID-19 να υπερτερεί έναντι της γρίπης. Συστήνεται τα άτομα που πληρούν τις προϋποθέσεις για εμβολιασμό, ιδιαίτερα εκείνοι που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο σοβαρών εκβάσεων (ηλικιωμένοι και άτομα με υποκείμενα νοσήματα), να εμβολιάζονται για τα δύο νοσήματα.

Ποια είδη γρίπης υπάρχουν;

Γρίπη Α(Η1Ν1):

Ο ιός της γρίπης Α είναι ο πιο κοινός τύπος γρίπης και προκαλεί περίπου το 75% όλων των λοιμώξεων γρίπης. Η γρίπη Α είναι ο μόνος τύπος που προκαλεί τόσο επιδημίες (κατά τόπους εξάρσεις, κυρίως σε εθνικό επίπεδο) όσο και πανδημίες (ταχεία και παγκόσμια εξάπλωση μιας ασθένειας). Η γρίπη Α βρίσκεται σε μεγάλη έξαρση από την περίοδο των Χριστουγέννων στη χώρα μας.

Γρίπη Β:

Ο ιός της γρίπης Β αντιπροσωπεύει περίπου το 25% όλων των κρουσμάτων γρίπης και είναι πιο συχνός σε παιδιά ηλικίας άνω των πέντε ετών. Αυτός ο τύπος γρίπης εξαπλώνεται πιο αργά από τη γρίπη Α.

Γρίπη C:

Ο ιός τύπου C μπορεί να επηρεάσει τους ανθρώπους, αλλά προκαλεί μόνο ήπια ασθένεια.

Γρίπη D:

Ο ιός τύπου D δεν επηρεάζει τους ανθρώπους ούτε προκαλεί συμπτώματα. Αυτός ο τύπος γρίπης προκαλεί κυρίως συμπτώματα στα βοοειδή, αλλά μπορεί να εξαπλωθεί και σε άλλα ζώα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της γρίπης Α;

Τα συμπτώματα της γρίπης Α και της γρίπης Β είναι παρόμοια, ενώ και οι δύο τύποι γρίπης μπορεί να κυμαίνονται από ήπιοι έως σοβαροί. Αν και η γρίπη Β είναι λιγότερο συχνή, μπορεί να προκαλέσει πιο σοβαρά συμπτώματα στα μικρά παιδιά. Τα συμπτώματα τους μπορεί να εμφανιστούν 1-4 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό και συνήθως είναι:

• Ξαφνική έναρξη πυρετού ή ρίγη
• Πονόλαιμος
• Καταρροή ή βουλωμένη μύτη
• Πόνοι στο σώμα και μυϊκοί πόνοι
• Πονοκέφαλος
• Κούραση
• Ναυτία και έμετος
• Διάρροια

Ποια είναι τα συμπτώματα της COVID-19 λοίμωξης;

• Πυρετός
• Ξηρός βήχας
• Κόπωση
• Μερικοί ασθενείς εμφανίζουν πονόλαιμο, μυαλγίες και ρινική συμφόρηση.

Τα συμπτώματα είναι συνήθως ήπια και περίπου το 80% των ασθενών αναρρώνουν χωρίς ανάγκη ειδικής θεραπείας.

Τι είναι το κοινό κρυολόγημα;

Τα κρυολογήματα είναι ήπιες λοιμώξεις της μύτης και του φάρυγγα που προκαλούνται από περισσότερους από 200 διαφορετικούς ιούς. Ο ρινοϊός είναι η πιο κοινή αιτία και ευθύνεται για το 10% με 40% των κρυολογημάτων. Άλλοι ιοί του κοινού κρυολογήματος είναι ο κοροναϊός και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (ΑΣΙ). Ένα κοινό κρυολόγημα ή κρύωμα όπως το λέμε, μπορεί να διαρκέσει περίπου μία εβδομάδα, αλλά κάποια κρυολογήματα διαρκούν περισσότερο, ιδιαίτερα στα παιδιά, τους ηλικιωμένους και σε άτομα με κακή κατάσταση υγείας. Τα συμπτώματα του κρυολογήματος εμφανίζονται σε 1 έως 3 ημέρες από τη στιγμή που ένας ιός εισέρχεται στο σώμα και είναι:

• Ρινική καταρροή
• Μπούκωμα
• Φτέρνισμα
• Αποδυναμωμένη αίσθηση γεύσης και όσφρησης
• Πονόλαιμος
• Βήχας
• Τα βρέφη και μικρά παιδιά έχουν περισσότερες πιθανότητες από τους ενηλίκους και τους έφηβους να αναπτύξουν και πυρετό.
• Στους καπνιστές τα συμπτώματα είναι συνήθως πιο σοβαρά από τους μη καπνιστές.

Tι πρέπει να κάνουμε για να προστατευτούμε από το κοκτέιλ ιώσεων;

Αρχικά να τηρούμε τα μέτρα ασφαλείας που έχουμε μάθει από τα χρόνια της πανδημίας. Δηλαδή, αερίζουμε καθημερινά, και όσο πιο συχνά γίνεται, τους χώρους που βρισκόμαστε, σπίτι ή χώρο εργασίας, ειδικά αν είμαστε με πολλά άτομα. Φοράμε μάσκα στα μέσα μαζικής μεταφοράς και όπου μπορεί να έχει μεγάλο συνωστισμό και έλλειψη ανανέωσης αέρα.

Πλένουμε σχολαστικά τα χέρια μας, όσο χρειάζεται μέσα στην ημέρα και χρησιμοποιούμε αντισηπτικά προϊόντα όταν βρισκόμαστε εκτός σπιτιού. Αποφεύγουμε να πιάσουμε το πρόσωπό μας, ειδικά αν δεν είμαστε σίγουροι για την υγιεινή των χεριών μας. Επιπλέον, όσο μπορούμε, αποφεύγουμε αυτές τις μέρες να φιλάμε κόσμο και τηρούμε κάποιες αποστάσεις ασφαλείας.

Καλό είναι να ακολουθούμε τις οδηγίες των γιατρών μας και να κάνουμε τον εποχικό εμβολιασμό για τη γρίπη και να ανανεώνουμε το εμβόλιο κατά της covid-19 αν αυτό χρειάζεται. Τέλος, ακούμε προσεχτικά την επιστήμη και δεν εμπιστευόμαστε ανυπόστατες θεωρίες που διαβάζουμε online από ανθρώπους που δεν είναι ιατροί ή επιστήμονες.  

Το παρόν άρθρο δεν αποτελεί ιατρική γνωμάτευση αλλά έχει σκοπό την ενημέρωση.