Μωβ Μέδουσες: Όσα πρέπει να γνωρίζεις

Οι μωβ μέδουσες έχουν καταφέρει να αναστατώσουν τους καλοκαιρινούς παραθεριστές, καθώς έχουν εμφανιστεί σχεδόν παντού, από το κεντρικό και βόρειο Αιγαίο, μέχρι τα νησιά του Αργοσαρωνικού και το Ιόνιο. Φυσικά και στις παραλίες της Αττικής έχουν εμφανιστεί μωβ μέδουσες οι οποίες έχουν χαλάσει τα μπάνια πολλών. Μάλιστα, το Σαββατοκύριακο που πέρασε, μια κυρία στην Πάχη ταλαιπωρήθηκε άσχημα μετά από επίθεση μωβ μέδουσας. 

Φέτος είναι η δεύτερη φορά που οι μωβ μέδουσες εμφανίζονται με τέτοια ένταση στην Ελλάδα, κάτι που οφείλεται στην κλιματική αλλαγή, την αυξημένη θερμοκρασία των υδάτων, καθώς και τη μείωση των πληθυσμών από την υπεραλίευση. Κάτι που δείχνει πως αυτές οι συνθήκες προφανώς ευνοούν την αναπαραγωγή τους στην ευρύτερη περιοχή. Όμως, σε καμία περίπτωση δε χρειάζεται πανικός!

Το φαινόμενο δεν είναι μόνιμο, αλλά παρόμοιες εξάρσεις στον πληθυσμό των μεδουσών μπορεί να διαρκέσουν από 2 έως 3 με 5 χρόνια. Εμείς είμαστε ήδη στο δεύτερο έτος της έξαρσης.

Οι μωβ μέδουσες είναι πελαγικό είδος, αναπαράγονται στα ανοικτά και καταφτάνουν με τα ρεύματα ως τις παραλίες. Η Pelagia Νoctiluca έχει αναπτυχθεί σε όλη τη Μεσόγειο, δεν αποτελεί ένα συνηθισμένο είδος και αφήνει πίσω της μία εν δυνάμει τοξική βλέννα που δεν μπορούμε να τη διακρίνουμε με τα μάτια μας. Λόγω της νευροτοξίνης που φέρει στα πλοκάμια της το τσίμπημά της είναι αρκετά επώδυνο. 

Η Pelagia Νoctiluca εντοπίζεται σε βάθη από 0 μέχρι 1600 μέτρα. Μέγιστο μήκος της είναι τα 12 εκατοστά σε διάμετρο με 4 πλοκάμια τροφής και 8 πλοκάμια (νηματοκλωστές) περιμετρικά της καμπάνας όπου αυτό το μήκος των πλοκαμιών μπορεί να φτάσει μέχρι 10 μέτρα (Perseus, Sterrer 1986) όταν τα απλώνουν για να τραφούν, ενώ όταν είναι νεαρές οι μέδουσες αυτά τα πλοκάμια δεν είναι μακρύτερα από τα πλοκάμια τροφής. Μπορεί να έχουν αναφερθεί ότι φτάνουν μέχρι 10 μέτρα, αλλά σπάνια τα βλέπουμε πάνω από 2 μέτρα.

Τι προκαλεί το τσίμπημα της μωβ μέδουσας:

- Έντονο Κνυσμο

- Ερυθρότητα

- Ταχυκαρδία

- Ναυτία

- Πτώση της αρτηριακής πίεσης

- Κεφαλαλγία

- Δύσπνοια

- Εμετό

- Διάρροια 

- Επιπρόσθετα, γύρω από την περιοχή του τσιμπήματος μπορεί να δημιουργηθούν φουσκάλες που ενδέχεται να κρατήσουν από λίγες μέρες έως και μήνες.

- Σε περίπτωση εμφάνισης συστηματικών συμπτωμάτων (σπάνια) όπως: υπόταση, βράχος φωνής, εισπνευστικός συριγμός, γενικευμένο αγγειοοίδημα - εκτεταμένο κνιδωτικό εξάνθημα ,διαταραχές επιπέδου επικοινωνίας - συνείδησης, έμετος, είναι επιβεβλημένη η ΑΜΕΣΗ διακομιδή του ασθενούς στο νοσοκομείο. 

Τι κάνουμε αν μας τσιμπήσει μωβ μέδουσα:

Όπως σημειώνει ο κ. Επαμεινώνδας Χρήστου, διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, σε περίπτωση τσιμπήματος από μωβ μέδουσα, υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο που πρέπει να ακολουθήσουμε, το οποίο έχει διαπιστωθεί ότι είναι το καλύτερο σαν πρώτη βοήθεια.

«Στην αρχή ξεπλένουμε με θαλασσινό νερό, μετά βάζουμε μείγμα μαγειρικής σόδας με θαλασσινό νερό -ποσότητα ένα προς ένα- πάνω στο σημείο που μας τσίμπησε για δύο με τρία λεπτά και αυτό σταματά την εξάπλωση της τοξίνης. Μετά καθαρίζουμε με μια πλαστική κάρτα για να φύγουν τα υπολείμματα και στη συνέχεια βάζουμε πάγο για 5-15 λεπτά για να σταματήσει ο πόνος», υπογράμμισε ο ωκεανολόγος.

Tι χρειάζεται να έχουμε μαζί μας στην παραλία:

- Μια πλαστική κάρτα (π.χ. παλιά πιστωτική)

- Ένα τσιμπιδάκι

- Ένα κυπελλάκι (π.χ. ουροσυλέκτης)

- Λίγη μαγειρική σόδα (αναλογία 1:1 με θαλασσινό νερό)

- Αντιισταμινικό χάπι 

- Κάποια κορτιζονούχα κρέμα αντιμετώπισης τσιμπημάτων 

Προσοχή! Στο σημείο του τσιμπήματος απαγορεύεται να βάλουμε:

- Ξύδι

- Αμμωνία

- Αλκοόλ

- Νερό

Δε χρειάζεται πανικός, αλλά σωστή ενημέρωση και αν έχουμε απορίες ρωτάμε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό μας πριν παμε για μπάνιο, ούτως ώστε να είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι. 

Με πληροφορίες από το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας, Lifo, cretalive και ΑΠΕ.