Ευλογιά των πιθήκων: Όσα πρέπει να ξέρουμε

Η ευλογιά των πιθήκων έχει ανησυχήσει την παγκόσμια κοινότητα, εν μέσω καλοκαιρινής σεζόν, ως εκ τούτου ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας δημοσίευσε μια λίστα με κρίσιμες ερωτήσεις και απαντήσεις αναφορικά με την ασθένεια που προέρχεται από την Αφρική και έχει εκατοντάδες κρούσματα στην Ευρώπη.

Τι είναι η ευλογιά των πιθήκων;

Η ευλογιά των πιθήκων είναι μια σπάνια ιογενής λοίμωξη που κυρίως εμφανίζεται σε τροπικές περιοχές της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής.

Πώς μπορεί να νοσήσει κάποιος από ευλογιά των πιθήκων;

Η ευλογιά των πιθήκων μπορεί να μεταδοθεί μέσω του αναπνευστικού συστήματος κατόπιν εισπνοής μεγάλου μεγέθους σταγονιδίων και μέσω επαφής με δερματικές βλάβες πάσχοντος ή μολυσμένα υλικά (π.χ. κλινοσκεπάσματα ή πετσέτες που έχει χρησιμοποιήσει ασθενής Μετάδοση καταγράφεται, επίσης, μέσω της επαφής με άγρια ζώα, συνήθως πρωτεύοντα και τρωκτικά, όπως αρουραίοι, ποντίκια και σκίουροι ή ακόμα και με ζώα συντροφιάς που έχουν μολυνθεί από τα προηγούμενα. Μπορεί σπάνια να μεταδοθεί με την κατανάλωση κρέατος από μολυσμένο ζώο που δεν έχει μαγειρευτεί επαρκώς ή με την επαφή με το δέρμα ή το τρίχωμα μολυσμένου ζώου.

Τι πρέπει να κάνω για να μην νοσήσω;

Απαιτείται η τήρηση των βασικών μέτρων ατομικής υγιεινής. Πλένετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό τακτικά ή χρησιμοποιείτε αλκοολούχο αντισηπτικό

Καταναλώνετε κρέας μόνο αν έχει μαγειρευτεί επαρκώς

Μην πλησιάζετε άγρια ζώα, συμπεριλαμβανομένων νεκρών ζώων

Μην έρχεστε σε στενή επαφή και μην μοιράζεστε ρούχα με άτομα που δεν αισθάνονται καλά και παρουσιάζουν δερματικές βλάβες

Ποια συμπτώματα μπορεί να έχει κάποιος που νοσεί;

Από τη στιγμή που κάποιος μολυνθεί με τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων χρειάζεται να περάσουν 5 έως 21 μέρες για να εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα (συνήθως 6 με 13 ημέρες). Αυτά μπορεί να είναι:

-Πυρετός

-Κεφαλαλγία

-Μυαλγίες

-Οσφυαλγία

-Διογκωμένοι λεμφαδένες (χαρακτηριστικό σημείο διαφορικής διάγνωσης από την ευλογιά)

-Ρίγος

-Καταβολή δυνάμεων (εξάντληση) 

-Εξάνθημα (συνήθως παρουσιάζεται 1 με 3 ημέρες μετά την εμφάνιση του πυρετού). Συχνά προηγείται του δερματικού εξανθήματος, εμφάνιση βλαβών σε βλεννογόνους, όπως του στόματος. Το εξάνθημα εντοπίζεται αρχικά στο κεφάλι και στο πρόσωπο και στη συνέχεια επεκτείνεται σε άλλα σημεία του σώματος συμπεριλαμβανομένων των παλαμών και των πελμάτων. Αρχικά εμφανίζεται με τη μορφή κηλίδων και βλατίδων οι οποίες εξελίσσονται σε μικρές φυσαλίδες, φλύκταινες και έπειτα σε εφελκίδες που τελικά υποχωρούν.) Το εξάνθημα αυτό μερικές φορές συγχέεται με το εξάνθημα της ανεμοβλογιάς.

Πόσο επικίνδυνο είναι το συγκεκριμένο νόσημα; 

Στους περισσότερους ασθενείς τα συμπτώματα υποχωρούν σε 2 με 4 εβδομάδες.

Τι θεραπεία υπάρχει;

Η θεραπεία εστιάζει κυρίως στην βελτίωση των συμπτωμάτων. Όσον αφορά στην αντιϊική θεραπεία, δύο φάρμακα που έχουν εγκριθεί για την θεραπεία της ευλογιάς θεωρούνται αποτελεσματικά και έναντι της ευλογιάς των πιθήκων: το tecovirimat, θεραπεία εκλογής σε συνδυασμό με το brincidofovir σε ασθενείς με σοβαρή νόσο. Η θνητότητα στις χώρες της Αφρικής κυμαίνεται μεταξύ 1-10% για τα στελέχη της Κεντρικής Αφρικής ενώ για τα στελέχη της Δυτικής Αφρικής που αποτελούν αυτά που έχουν ταυτοποιηθεί στην πρόσφατη έξαρση στην Ευρώπη, η θνητότητα στην Αφρική είναι περίπου 3%. Στις επιδημικές εξάρσεις στο Δυτικό Ημισφαίριο δεν καταγράφηκε κανένας θάνατος.

Yπάρχει εμβόλιο κατά της ευλογιάς των πιθήκων;

Η ευλογιά των πιθήκων δεν έχει ειδική θεραπεία, ούτε ειδικό εμβόλιο. Υπάρχει το εμβόλιο της ευλογιάς (που λειτουργεί ως εμβόλιο -ομπρέλα) που είναι περίπου 85% αποτελεσματικό στην πρόληψη σοβαρής νόσου και μπορούν να το λάβουν και ανοσοκατεσταλμένοι. Ο πρότερος εμβολιασμός κατά της ευλογιάς μπορεί να οδηγήσει σε πιο ήπια ασθένεια. Όμως, ο εμβολιασμός είναι αποτελεσματικός ακόμα και μετά την έκθεση στον ιό της ευλογιάς των πιθήκων.

Πότε να επικοινωνήσετε με το γιατρό σας;

Εάν έχετε ένα εξάνθημα με φυσαλίδες και: έχετε επιστρέψει από τη Δυτική ή Κεντρική Αφρική τις τελευταίες 3 εβδομάδες έχετε έρθει σε επαφή με κάποιον που είχε ευλογιά των πιθήκων τις τελευταίες 3 εβδομάδες έχετε έρθει σε επαφή με κάποιον που είχε δερματικές βλάβες τις τελευταίες 3 εβδομάδες Ποια είναι η θεραπεία για την ευλογιά των πιθήκων; Η αντιμετώπιση της νόσου αποσκοπεί στη βελτίωση των συμπτωμάτων. Συνήθως η πορεία είναι ήπια και οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν σε 2 με 4 εβδομάδες. Συχνά χρειάζεται παραμονή στο νοσοκομείο προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα αλλά και να αποτραπεί η μετάδοση της νόσου. 

Τι δήλωσε σήμερα το πρωί η Ματίνα Παγώνη: 

Η πρόεδρος των νοσοκομειακών γιατρών Αθήνας- Πειραιά, Ματίνα Παγώνη, τόνισε σήμερα στον ΣΚΑΙ πως «Δεν υπάρχει κίνδυνος πανδημίας», σχετικά με την ευλογιά των πιθηκών που εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο σημειώνοντας ότι και στην Ελλάδα θα υπάρχουν κρούσματα, αλλά δε χρειάζεται πανικός.

«Είναι ενδημική νόσος στην Αφρική χρόνια τώρα. Το πρώτο κρούσμα σε άνθρωπο ήταν στο Κονγκό το 1970», ανέφερε και επισήμανε ότι χρειάζεται να ακολουθούνται οι κανόνες ατομική υγιεινής. 

«Μεταδίδεται δια της αναπνευστικής οδού με τα σταγονίδια και με την επαφή, και κυρίως εκεί που υπάρχουν δερματικές αλλοιώσεις», τόνισε. Σε ό,τι αφορά στα συμπτώματα, διαρκούν περίπου 3-4 εβδομάδες, και είναι κυρίως πυρετός, κεφαλαλγία, μυαλγία, διόγκωση λεμφαδένων και εξάνθημα με φυσαλίδες.  Ερωτηθείσα ποια είναι η διαφορά με την ανεμοβλογία, υπογράμμισε ότι «στην ανεμοβλογιά υπάρχει κνησμός, ενώ στην ευλογιά των πιθήκων υπάρχει πόνος».  

Στην Ελλάδα εχθές είχαμε ένα ύποπτο κρούσμα, έναν τουρίστα από την Αγγλία συγκεκριμένα, που κινητοποίησε αμέσως τις αρμόδιες αρχές αλλά τελικά ο ασθενής πάσχει από ανεμοβλογιά. Οι ειδικοί συνιστούν ψυχραιμία, προσοχή και σωστή ενημέρωση. 

ΠΗΓEΣ: ΕΟΔΥ, ΣΚΑΙ, LIFO